Định nghĩa

1. Động từ:
   • Đền đáp, trả ơn: Hành động đáp lại, đền bù xứng đáng cho những điều tốt đẹp, sự giúp đỡ hoặc công ơn mà người khác đã dành cho mình. Thường thể hiện lòng biết ơn và trách nhiệm đạo đức.

Ví dụ sử dụng

• Động từ:
  • Con cái phải biết báo đáp công ơn sinh thành, dưỡng dục của cha mẹ.
  • Anh ấy đã cố gắng hết sức để báo đáp sự tin tưởng của thầy giáo.
  • Làm việc thiện không phải để mong được báo đáp.

Các cách sử dụng nâng cao

• "Lòng báo đáp": Tấm lòng, ý thức muốn đền ơn đáp nghĩa.

  • Anh ta là người có lòng báo đáp, luôn nhớ đến những người đã giúp mình lúc khó khăn.

• "Ơn nghĩa khó báo đáp": Công ơn quá lớn, khó lòng đền đáp cho xứng.

  • Công lao của các thầy cô như trời biển, thật là ơn nghĩa khó báo đáp.

Biến thể và từ gần giống

• Báo ơn (động từ): Trả ơn, có nghĩa tương tự "báo đáp".

  • Họ quyết tâm làm việc để báo ơn quê hương.

• Đền đáp (động từ): Trả lại, đền bù một cách xứng đáng.

  • Tấm lòng chân thành của cô ấy thật khó có gì đền đáp cho xứng.

• Đáp nghĩa (động từ): Đáp lại tấm lòng, nghĩa tình.

  • Câu chuyện về người con gái đáp nghĩa cứu cha đã lay động lòng người.

Từ đồng nghĩa

• Trả ơn: Trả lại ơn nghĩa.
• Đền ơn: Đền bù, trả ơn.
• Báo nghĩa: Đáp lại nghĩa tình (thường dùng trong văn chương cổ).

Từ trái nghĩa

• Phụ bạc: Quên ơn, phản bội lại người đã giúp đỡ, có ơn với mình.

  • Ăn cháo đá bát là hành động phụ bạc.

• Vong ân / Vong ơn: Quên ơn (từ Hán Việt).

  • Kẻ vong ân bội nghĩa không được xã hội coi trọng.

Thành ngữ, tục ngữ liên quan

• Ăn quả nhớ kẻ trồng cây: Nhắc nhở phải biết nhớ ơn, báo đáp những người đã tạo ra thành quả cho mình hưởng.

  • Câu tục ngữ "Ăn quả nhớ kẻ trồng cây" dạy ta lòng biết ơn và sự báo đáp.

• Uống nước nhớ nguồn: Khi hưởng thụ thành quả phải nhớ đến cội nguồn, gốc gác đã tạo ra nó.

  • Truyền thống "Uống nước nhớ nguồn" thể hiện đạo lý báo đáp của dân tộc.

• Đền ơn đáp nghĩa: Cụm từ cố định chỉ việc trả ơn một cách đầy đủ.

  • Làng xóm luôn giúp đỡ nhau và ghi nhớ việc đền ơn đáp nghĩa.

Lưu ý

• Báo Đáp (viết hoa): Là tên riêng của một đơn vị hành chính cấp xã thuộc huyện Trấn Yên, tỉnh Yên Bái. Khi viết hoa, từ này không mang nghĩa từ vựng thông thường ("đền đáp") mà là một danh từ riêng.
  • Gia đình tôi vừa chuyển về sinh sống tại xã Báo Đáp.

1. (xã) h. Trấn Yên, t. Yên Bái